Peren met mandarijnen vergelijken

Blogs / Peren met mandarijnen vergelijken

Begin februari rijden we tijdens onze winterbreak het romantische Italiaanse stadje Sorrento binnen. De kleurrijke sinaasappels en mandarijnen hangen hier nog volop aan de bomen.

Cristina, gastvrouw van onze B&B, vertelt over de heerlijke geur die vroeger in het huis van haar oma hing wanneer ze mandarijnenschillen met gember op het fornuis liet koken om verkoudheid te behandelen.

Wie een mandarijn pelt, ruikt direct de intense, frisse geur van de schil. Net als bij de Nonna van Cristina wordt in de Chinese geneeskunde gedroogde mandarijnenschil (Chen Pi) als geneeskrachtig kruid gebruikt.

Winter is de oogsttijd voor sinaasappels en mandarijnen, heel anders dan bij ons in Nederland waar appels en peren al in de herfst geoogst worden. Wat heeft het seizoen eigenlijk met de werking van de schil te maken?

Alles draagt de energie van het seizoen

Volgens de Chinese visie neemt alles wat groeit de kwaliteit van het seizoen in zich op. Die seizoens-energie beïnvloedt de werking van voeding en kruiden in het lichaam.

Elk seizoen heeft een eigen beweging:

Lente staat voor groei
Zomer staat voor warmte en expansie
Herfst staat voor samentrekking
Winter staat voor rust en opslag

Yang verzamelen

Mandarijnen hebben veel zon nodig om te groeien. Het Yang van de zon wordt verzameld in de vrucht. Pas in de koelere periode van late herfst en winter zijn ze volledig rijp.

Juist dan is de schil dik, geurend en rijk aan etherische oliën. Die aromatische kwaliteit is belangrijk, want deze heeft een bewegende en openende werking. En dat is precies wat Chen Pi doet: bewegen van stagnatie in de ‘middelste warmer’.

Dit is de belangrijkste energetische werking van Chen Pi:

Reguleert Qi van Maag en Milt
Droogt Damp en Slijm
Het wordt vaak ingezet bij een opgeblazen gevoel, lichte misselijkheid of slijmvorming.

Relatie met herfst en winter

Citrusvruchten rijpen door de samentrekkende werking van het koudere weer van de herfst en de winter. Het Yang dat in de zomer is verzameld transformeert nu het vruchtvlees zodat het steeds zoeter wordt. Maar de koude temperatuur zorgt er ook voor dat de schil rond november van groen naar oranje kleurt, en tegelijkertijd dat de kwaliteit van de schil meer aromatisch wordt.

Het aroma in de schil is nodig om het steeds zoeter wordende vruchtvlees te beschermen tegen bacteriën en schimmels, maar ook om uitdroging van het vruchtvlees tegen te gaan. Dit maakt de schil bijzonder geschikt om Damp en slijm te transformeren.

Groene mandarijnen

Het verhaal over de seizoenen wordt nog mooier. Als we de mandarijnen namelijk niet laten rijpen, maar al plukken wanneer deze nog groen zijn, hebben ze dus minder aroma opgebouwd. Daardoor hebben ze juist een sterkere Qi-bewegende (lente-)kwaliteit in zich. Deze is niet zozeer op de Maag en Milt gericht, maar juist op Lever-Qi. En laat nou precies de kleur groen bij de lente en de energie van de Lever horen. De naam van het kruid is nu heel toepasselijk Qing Pi (groene schil) in plaats van Chen Pi (oude schil).

Appels en peren

Onze Hollandse appels en peren hebben niet de hitte van de Italiaanse zon geabsorbeerd en ook niet de samentrekkende, drogende herfstkwaliteit tot diep in de winter meegekregen. Dit fruit is juist bevochtigend en Yin-voedend. Zo wordt perenschil (Li Pi) bijvoorbeeld gebruikt bij de behandeling van een droge hoest. Totaal anders dus dan Chen Pi wat geschikt is voor een hoest met vochtig wit slijm!

Wat leert dit ons?

Het verhaal van Chen Pi laat zien dat het in de Chinese geneeskunde niet alleen gaat om wát we gebruiken, maar ook om wanneer en hoe iets wordt geoogst en verwerkt.

Seizoenen bevatten specifieke bewegingen van Qi. Die natuurlijke beweging vinden we terug in kruiden zoals Qing Pi en Chen Pi. Zo wordt een eenvoudige mandarijnschil een voorbeeld van hoe de natuur haar energie op het juiste moment beschikbaar stelt.

Hoe dankbaar mogen wij mensen zijn dat we de kracht van de natuur voor ons eigen welzijn kunnen gebruiken.

Loed